काठमाडौं । भोटेकोशी–त्रिशूली बाढीबाट क्षति भएका जलविद्युत् आयोजना तथा ऊर्जा संरचनाको पुनर्निर्माणमा करिब ३ खर्ब ९० अर्ब रुपैयाँ खर्च लाग्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ ।

ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयका सहसचिव सुशीलचन्द्र आचार्यका अनुसार बाढीबाट प्रभावित ऊर्जा संरचनाको लगानी मूल्य करिब १ खर्ब २४ अर्ब रुपैयाँ रहे पनि पुनर्निर्माणका क्रममा संरचनागत परिवर्तन, मूल्यवृद्धि र नदीको सतह बढेका कारण लागत बढ्ने अनुमान गरिएको हो ।

बाढीका कारण करिब ४३० मेगावाट विद्युत् उत्पादन क्षमता सेवाबाट बाहिरिएको छ । यो नेपालको हालको करिब ३ हजार ३०० मेगावाट जडित क्षमताको करिब १० प्रतिशत हो । निर्माणाधीन ७५९ मेगावाट क्षमताका आयोजना पनि प्रभावित भएका छन् ।

चिलिमे केन्द्र तथा त्रिशूलीमा रहेको ३ बी केन्द्रको हब स्टेसन बगाउँदा प्रसारणमा समेत समस्या भएको मन्त्रालयले जनाएको छ । प्लान्टमा क्षति नपुगे पनि हब स्टेसनमा क्षति हुँदा उत्पादन भएको करिब १७६ मेगावाट विद्युत् स्थानान्तरण गर्न नसकिएको आचार्यले बताए ।

बाढीका कारण सिँचाइतर्फ पनि ठूलो क्षति पुगेको छ । विभिन्न जिल्लाका कुलो तथा सिँचाइ संरचनामा डेढ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको क्षति भएको मन्त्रालयको प्रारम्भिक अनुमान छ ।

सहसचिव आचार्यले पछिल्ला वर्षमा जलवायुजन्य विपद्का घटना बढ्दै गएको र त्यसको प्रत्यक्ष असर ऊर्जा तथा जलस्रोत क्षेत्रमा परेको बताए । उनले जलवायु परिवर्तनका कारण ऊर्जा पूर्वाधारको पुनर्निर्माण तथा सुरक्षित संरचना निर्माणमा थप वित्तीय स्रोत आवश्यक रहेको बताए ।

आचार्यका अनुसार जलवायु परिवर्तनसँग सम्बन्धित योजना कार्यान्वयनका लागि वित्तीय स्रोत सुनिश्चित गर्नु मुख्य चुनौती बनेको छ । नेपालले जलवायुजन्य विपद्बाट ऊर्जा र जलस्रोत क्षेत्रमा परेको प्रभाव तथा जलवायु वित्तको आवश्यकतालाई आगामी संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय जलवायु सम्मेलनमा समेत उठाउने तयारी गरेको मन्त्रालयले जनाएको छ ।