यातायात व्यवस्था विभाग को मुख्यालयमा जेन–जी आन्दोलनका क्रममा भएको आगलागीपछि देशभर स्मार्ट लाइसेन्स सेवा गम्भीर रूपमा प्रभावित भएको छ। बानेश्वरस्थित विभागको कार्यालयमा भएको क्षतिले लाइसेन्स छपाइ प्रणाली, डाटा संरचना र पूर्वाधारमा ठूलो नोक्सानी पुर्‍याएको थियो।

घटनापछि विभागले तत्काल सेवा सञ्चालन गर्न नसक्ने निर्णय गर्दै देशभरका यातायात कार्यालय करिब दुई महिना ठप्प भएका थिए। पछि अस्थायी प्रणालीमार्फत सवारी दर्ता, नवीकरण र लाइसेन्स परीक्षा जस्ता सेवा सुरु भए पनि स्मार्ट लाइसेन्स छपाइ भने रोकिएको थियो।

समस्या समाधानका लागि विभागले सुरक्षण मुद्रण केन्द्र लाई लाइसेन्स छपाइको जिम्मा दिएको थियो। कार्तिक १२ गते भएको सम्झौताअनुसार ६ महिनाभित्र १२ लाख लाइसेन्स छाप्ने लक्ष्य राखिएको थियो। यस कार्यको शुभारम्भ तत्कालीन मन्त्री जगदीश खरेल ले कार्तिक २१ गते गरेका थिए।

तर, सम्झौता भएको लामो समय बित्दा पनि प्रगति अत्यन्त न्यून देखिएको छ। हालसम्म इमर्जेन्सी आवश्यकताका लागि मात्र करिब २५ हजार लाइसेन्स छापिएको विभागले जनाएको छ। बाँकी ११ लाख ७५ हजार लाइसेन्समध्ये हालै मात्र करिब १ लाख ७० हजार सेवाग्राहीको विवरण छपाइका लागि पठाइएको छ।

केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक देवराज ढुङ्गाना का अनुसार अहिले दैनिक १० हजारका दरले लाइसेन्स छाप्ने काम सुरु गरिएको छ। तर, सम्झौताको समयसीमा सकिन अब १५ दिन मात्र बाँकी रहँदा यो गतिमा लक्ष्य पूरा हुने सम्भावना न्यून देखिएको छ।

अहिले विभागमा करिब २५ लाख स्मार्ट लाइसेन्स छपाइ बाँकी रहेको अनुमान छ। दैनिक औसत ३ हजार नयाँ आवेदन थपिँदै जाँदा समस्या अझै जटिल बन्दै गएको छ। पछिल्लो चार महिना १२ दिनमा मात्र करिब ३ लाख ९६ हजार नयाँ आवेदन थपिएको तथ्यांकले पनि दबाब बढिरहेको देखाउँछ।

यसैबीच, विभागले अस्थायी डाटा सेन्टरबाट सेवा सञ्चालन गरिरहेको छ भने स्थायी संरचना निर्माणका लागि अर्थ मन्त्रालय मा पठाइएको प्रस्ताव अझै स्वीकृत हुन सकेको छैन।

केन्द्रले छापिरहेका नयाँ स्मार्ट लाइसेन्समा चिपको सट्टा क्यूआर कोड प्रयोग गरिएको छ। केन्द्रका अनुसार नयाँ कार्डमा ६ तहसम्म सुरक्षा प्रविधि र ३४ प्रकारका सुरक्षा विशेषता समावेश गरिएका छन्।

समग्रमा, पूर्वाधार क्षति, ढिलाइ भएको छपाइ प्रक्रिया र बढ्दो सेवाग्राही चापका कारण स्मार्ट लाइसेन्स सेवा अझै सामान्य अवस्थामा फर्किन समय लाग्ने देखिन्छ।

स्मार्ट लाइसेन्स छपाइमा ढिलाइ: आगलागीपछि सेवा अस्तव्यस्त, लक्ष्य भेटिनेमा शंका

यातायात व्यवस्था विभाग को मुख्यालयमा जेन–जी आन्दोलनका क्रममा भएको आगलागीपछि देशभर स्मार्ट लाइसेन्स सेवा गम्भीर रूपमा प्रभावित भएको छ। बानेश्वरस्थित विभागको कार्यालयमा भएको क्षतिले लाइसेन्स छपाइ प्रणाली, डाटा संरचना र पूर्वाधारमा ठूलो नोक्सानी पुर्‍याएको थियो।

घटनापछि विभागले तत्काल सेवा सञ्चालन गर्न नसक्ने निर्णय गर्दै देशभरका यातायात कार्यालय करिब दुई महिना ठप्प भएका थिए। पछि अस्थायी प्रणालीमार्फत सवारी दर्ता, नवीकरण र लाइसेन्स परीक्षा जस्ता सेवा सुरु भए पनि स्मार्ट लाइसेन्स छपाइ भने रोकिएको थियो।

समस्या समाधानका लागि विभागले सुरक्षण मुद्रण केन्द्र लाई लाइसेन्स छपाइको जिम्मा दिएको थियो। कार्तिक १२ गते भएको सम्झौताअनुसार ६ महिनाभित्र १२ लाख लाइसेन्स छाप्ने लक्ष्य राखिएको थियो। यस कार्यको शुभारम्भ तत्कालीन मन्त्री जगदीश खरेल ले कार्तिक २१ गते गरेका थिए।

तर, सम्झौता भएको लामो समय बित्दा पनि प्रगति अत्यन्त न्यून देखिएको छ। हालसम्म इमर्जेन्सी आवश्यकताका लागि मात्र करिब २५ हजार लाइसेन्स छापिएको विभागले जनाएको छ। बाँकी ११ लाख ७५ हजार लाइसेन्समध्ये हालै मात्र करिब १ लाख ७० हजार सेवाग्राहीको विवरण छपाइका लागि पठाइएको छ।

केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक देवराज ढुङ्गाना का अनुसार अहिले दैनिक १० हजारका दरले लाइसेन्स छाप्ने काम सुरु गरिएको छ। तर, सम्झौताको समयसीमा सकिन अब १५ दिन मात्र बाँकी रहँदा यो गतिमा लक्ष्य पूरा हुने सम्भावना न्यून देखिएको छ।

अहिले विभागमा करिब २५ लाख स्मार्ट लाइसेन्स छपाइ बाँकी रहेको अनुमान छ। दैनिक औसत ३ हजार नयाँ आवेदन थपिँदै जाँदा समस्या अझै जटिल बन्दै गएको छ। पछिल्लो चार महिना १२ दिनमा मात्र करिब ३ लाख ९६ हजार नयाँ आवेदन थपिएको तथ्यांकले पनि दबाब बढिरहेको देखाउँछ।

यसैबीच, विभागले अस्थायी डाटा सेन्टरबाट सेवा सञ्चालन गरिरहेको छ भने स्थायी संरचना निर्माणका लागि अर्थ मन्त्रालय मा पठाइएको प्रस्ताव अझै स्वीकृत हुन सकेको छैन।

केन्द्रले छापिरहेका नयाँ स्मार्ट लाइसेन्समा चिपको सट्टा क्यूआर कोड प्रयोग गरिएको छ। केन्द्रका अनुसार नयाँ कार्डमा ६ तहसम्म सुरक्षा प्रविधि र ३४ प्रकारका सुरक्षा विशेषता समावेश गरिएका छन्।

समग्रमा, पूर्वाधार क्षति, ढिलाइ भएको छपाइ प्रक्रिया र बढ्दो सेवाग्राही चापका कारण स्मार्ट लाइसेन्स सेवा अझै सामान्य अवस्थामा फर्किन समय लाग्ने देखिन्छ।