अमेरिकाले उत्तर एटलान्टिक सन्धि संगठन (NATO) अन्तर्गत उपलब्ध गराउँदै आएको सैन्य क्षमता घटाउने तयारी गरेको रिपोर्ट सार्वजनिक भएको छ।

युरोपबाट प्रकाशित अनलाइन माध्यम Politico का अनुसार, अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय (पेन्टागन) का सल्लाहकार अलेक्जेन्डर भेलेज–ग्रीनले नेटोका निर्देशकहरूको बैठकमा अमेरिका आफ्नो “नेटो फोर्स मोडेल” अन्तर्गतको सैन्य योगदान घटाउने योजना प्रस्तुत गरेका हुन्।

यो मोडेलअन्तर्गत अमेरिकाले संकट वा युद्धको अवस्थामा तुरुन्त प्रयोग गर्न मिल्ने लडाकु विमान, युद्धपोत, पनडुब्बी, रणनीतिक बमवर्षक, ड्रोन तथा हवाई इन्धन भर्ने ट्यांकर विमानहरू छुट्याएर राख्दै आएको थियो।

रिपोर्टअनुसार प्रस्तावित योजनामा लडाकु विमानको योगदान करिब एक तिहाइसम्म घटाइने र केही पनडुब्बीहरू नेटो संरचनाबाट पूर्ण रूपमा हटाइने सम्भावना समेत रहेको छ।

तर, अमेरिकाले युरोपमा आफ्नो आणविक प्रतिरोध क्षमता भने यथावत राख्ने आश्वासन दिएको कूटनीतिक स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै उल्लेख गरिएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार, यदि यो योजना कार्यान्वयन भयो भने युरोपेली देशहरूले परम्परागत रक्षा जिम्मेवारी अझ बढी आफैं वहन गर्नुपर्नेछ, जसले उनीहरूको सैन्य खर्च र क्षमता दुवैमा ठूलो दबाब सिर्जना गर्नेछ।

अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले लामो समयदेखि नेटो सदस्य राष्ट्रहरूलाई रक्षा खर्च बढाउन दबाब दिँदै आएका छन्। यसैबीच, अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले पनि युरोपमा अमेरिकी सैन्य उपस्थिति “समायोजन हुने” संकेत दिएका छन्।

उता, नेटो नेतृत्वले यसलाई गठबन्धनभित्र जिम्मेवारी सन्तुलन गर्ने सामान्य प्रक्रियाका रूपमा व्याख्या गरेको छ। नेटो महासचिव Mark Rutte को कार्यालयले युरोप र क्यानडाले रक्षा लगानी बढाइरहेकाले भविष्यमा जिम्मेवारी अझ सन्तुलित हुने अपेक्षा गरेको जनाएको छ।

विशेषज्ञहरूको भनाइमा, यदि अमेरिका आफ्नो प्रस्ताव अनुसार अघि बढ्यो भने युरोपेली देशहरूले आगामी केही वर्षमा सैन्य क्षमतामा ठूलो लगानी गर्नुपर्नेछ। साथै इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा बढ्दो तनावका कारण वासिङ्टनले आफ्ना सैन्य स्रोतहरू त्यता केन्द्रित गर्न खोजिरहेको विश्लेषण पनि गरिएको छ।