अमेरिका–इरान वार्तामा केही प्रगति, नेटो सहयोगीप्रति रुबियोको असन्तुष्टि कायम
काठमाडौं— अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियो ले इरानसँग जारी वार्तामा केही सकारात्मक प्रगति भएको बताएका छन्। साथै उनले मध्यपूर्वसम्बन्धी विषयमा केही नेटो सदस्य राष्ट्रहरूको व्यवहारप्रति पुनः असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्।
स्वीडेनको हेल्सिङबर्गमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै रुबियोले इरानसँगको वार्तामा “केही तर सीमित प्रगति” भएको उल्लेख गरे। उनले वार्तामा केही परिवर्तन देखिएको र त्यसलाई सकारात्मक संकेतका रूपमा लिन सकिने बताए। तर, वार्ताको सफलताबारे अहिले नै ठूलो दाबी गर्न नहुने उनको भनाइ थियो।
रुबियोका अनुसार अमेरिकाको मुख्य रणनीतिक माग अझै स्पष्ट छ। उनले इरानले ओमानलाई समावेश गरी महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग प्रयोग गर्ने जहाजहरूबाट शुल्क उठाउने व्यवस्था बनाउन खोजेको आरोप लगाए। यस्तो व्यवस्था विश्वका कुनै पनि देशका लागि स्वीकार्य नहुने उनको तर्क थियो।
नेटो सहयोगी राष्ट्रहरूसँगको सम्बन्धबारे बोल्दै रुबियोले मध्यपूर्वमा अमेरिकी सैन्य गतिविधिप्रति केही पश्चिमी सहयोगीहरूको प्रतिक्रियाका कारण तनाव कायम रहेको बताए। उनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको असन्तुष्टि पनि स्पष्ट देखिएको उल्लेख गर्दै यो समस्या समाधान गर्न आवश्यक भए पनि तत्काल समाधान सम्भव नरहेको बताए।
युरोपमा अमेरिकी सैन्य रणनीतिमा सम्भावित परिवर्तनबारे प्रश्नको उत्तरमा रुबियोले सेना पुनःतैनाथी वा रणनीतिक समीक्षा कुनै सहयोगी राष्ट्रलाई दण्डित गर्न नभई विश्वव्यापी जिम्मेवारीअनुसार नियमित रूपमा गरिने प्रक्रिया भएको स्पष्ट पारे।
अमेरिका, इजरायल र इरानबीच अप्रिल ८ मा अस्थायी युद्धविराम सम्झौता भएको थियो, जसले केही सातादेखि जारी आक्रमणहरू रोक्न सहयोग गरेको थियो। तर प्रत्यक्ष वार्ता तथा विभिन्न कूटनीतिक प्रयासका बाबजुद हालसम्म स्थायी सम्झौता हुन सकेको छैन।
यसैबीच, पाकिस्तानका आन्तरिक मामिला मन्त्री मोहसिन नक्वी बुधबार एक साताभित्र दोस्रो पटक इरान पुगेका छन्। उनी पाकिस्तानका सेना प्रमुख असिम मुनिरका निकट सहयोगी मानिन्छन्। पाकिस्तानी मध्यस्थतामा भएको अस्थायी युद्धविरामपछि खाडी क्षेत्रमा खुला सैन्य गतिविधि केही घटेको भए पनि क्षेत्रीय तनावले विश्व अर्थतन्त्रमा असर पारिरहेकाले चिन्ता कायम रहेको छ।