काठमाडौं  ६ भदौ ।  काठमाडौं महानगरपालिकाको हरेक वडामा एकरएक  केन्द्रमा एक गरी जम्मा ३३ वटा मेलमिलाप केन्द्र स्थापना हुने भएको छ। यसका  लागि मानव संशाधन महाशाखाले तीन चरणमा सञ्चालन गरेको तालिमबाट ७४ जना ‘मेलमिलापकर्ता’ नियुक्त भएका छन्। राजधानीमा आयोजित एक कार्यक्रममा मेलमिलापकर्तालाई प्रमुख विद्यासुन्दर शाक्यले शपथग्रहण गराएका थिए। तालिम प्राप्त मेलमिलापकर्तालाई सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश एवं मेलमिलाप परिषद्का अध्यक्ष ईश्वरप्रसाद खतिवडाले प्रमाणपत्र  प्रदान गरेका थिए। अहिले प्रमुख, उपप्रमुख र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतले छुट्टाछुट्टै इजलासबाट न्यायिक समाधान खोज्ने काम गरिरहेको  प्रमुख शाक्यले जानकारी दिन’ भयो । 

मेलमिलापकर्ताको सक्रियताले मुद्दाको चाप कम हुने उनले विश्वास व्यक्त गरे। यसबाट नागरिकको, मुद्दा मामिलामा हुने समय र सम्पत्तिको खर्च घटने उनको दाबी थियो। कार्यक्रममा बोल्दै न्यायाधीश खतिवडाले समाजमा सृजना भएका विवादमध्ये १५ प्रतिशत मात्र अदालतमा पुगेको तथ्य उल्लेख गर्दै बाँकी ८५ प्रतिशत मुद्दा सम्बन्धित निकायमा नपुगी समस्याग्रस्त अवस्थामा रहेको बताए। उपप्रमुख हरिप्रभा खड्गीले कानुनबमोजिम प्राप्त गरेका जिम्मेवारीमध्ये न्यायिक समितिको काम महत्वपूर्ण रहेको बताउँदै यसले महानगरको न्यायिक समितिमा आउने विवादलाई वडा तहमै समाधान गर्ने दाबी गरिन्। नेपाल मेलमिलाप समाजका अध्यक्ष शंकर सुवेदीका अनुसार मेलमिलाप परिषदबाट स्वीकृत पाठयक्रममा आधारित मेलमिलापसम्बन्धी तालिम प्राप्त व्यक्तिले मात्र मेलमिलाप गराउन पाउँछन्। कार्यक्रममा महानगरका मानव संशाधन विकास महाशाखाका प्रमुख बखतबहादुर साउदले तालिममा मेलमिलाप गर्ने तरिकाबारेमा जानकारी जानकारी दिएका थिए। तालिममा वडाको सिफारिसमा प्रत्येक वडाबाट १–१ जना पुरुष र महिलालाई सहभागी गराइएको थियो। त्यसैगरी, अन्यत्र तालिम लिएका ६० जनाले महानगरले सञ्चालन गरेको मेलमिलाप केन्द्रमा काम गर्न सूचीकृत हुनका लागि निवेदन दिएका छन्।

महानगरपालिकाका अनुसार हालसम्म १ सय ३४ जना मेलमिलापकर्ता महानगरमा काम गर्ने गरी तयार  भइसकेका छन्। मेलमिलापसम्बन्धी पुस्तक सार्वजनिक काठमाडौं महानगरपालिकाका कानुन महाशाखा प्रमुख वसन्त आचार्यद्वारा लिखित मेलमिलापसम्बन्धी पुस्तक सार्वजनिक भएको छ। सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश एवं मेलमिलाप परिषद्का अध्यक्ष ईश्वरप्रसाद खतिवडाले काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख विद्यासुन्दर शाक्य, महानगरका काुननी सल्लाहकार टीकाराम भट्टराईले संयुक्तरूपमा सार्वजनिक गरेका थिए । पुस्तकमाथि टिप्पणी गर्दै मेलमिलाप परिषद्का अध्यक्ष खतिवडाले अनौपचारिक पद्धतिबाट न्याय वितरणका लागि काम थालेको १५ वर्ष भयो। यस अवधिमा मेलमिलापकर्ताका लागि उपयुक्त स्रोत सामग्री थिएनन्। यो पुस्तकले त्यो अभाव पूरा गर्ने विश्वास व्यक्त गरे ।

महानगरका कानुनी सल्लाहकार भट्टराईले पुस्तकमा महानगरले न्याय सम्पादन गर्दा अवलम्बन गरेका विधिलाई समावेश गरिएकोले यो जनप्रतिनिधि, कर्मचारी सबैका लागि संग्रह गर्नुपर्ने पुस्तक भएको उनको भनाइ छ। लेखक आचार्यले पुस्तक तयार पार्न २ वर्ष लागेको र यसका लागि करिब ५० भन्दा बढी राष्ट्रिय अन्तर्रााष्ट्रिय पुस्तक र नजिरको अध्ययन गरेको जानकारी दिए। उनका अनुसार विवाद आफैले बनाएका छन्। समस्सयाको समाधान पनि आफैँसँग रहेको उनले बताएका छन्।